Kleinschalige landbouw ontbreekt totaal in de Top 10 van de Agrarische Ondernemersprijs

Bekijk de publicatie in Nederlands Dagblad, 19 maart 2018. 
Lees hier de uitnodiging voor de rondleiding  op 29 maart.

Deze maand maakte de Agrarische Ondernemersprijs de top 10 bekend. De Agrarisch Ondernemer van het jaar is een prestigieuze ondernemersprijs. “De 23e verkiezing staat open voor deelnemers uit alle agrarische sectoren,” vermeld hun website.

Maar de kleinschalige bedrijven ontbreken totaal. Productieomvang is één van de beoordelingscriteria bij de prijs. Helaas heerst het idee dat een gezonde onderneming groot moet zijn om te kunnen bestaan.

Tuinderij Amelis’Hof is bewijst dat klein boeren wel uit kan. Op deze cultuurhistorische moestuin op landgoed Amelisweerd hebben Michel en Mariëlle al 30 jaar een biologisch dynamische tuinderij van 1 hectare met 100 vaste klanten, een tuinwinkel, 12 vaste vrijwilligers en mede ondernemers met zorgklanten uit de stad Utrecht. Voor hun groentepakketten is een wachtlijst. Ze hebben zelfs 8 jaren geleden hun bedrijf gehalveerd om het werk persoonlijk en gezellig te houden.

Veel burgers zijn niet trots op onze hoge landbouwproductie. Nederland staat dan wel op de 2e plaats op de wereldranglijst van exporteurs van agrarische producten. Lokaal betalen we dat met mestoverschotten, verlies van biodiversiteit , landschap en schoon water. “Het moet totaal anders met de landbouw in ons land”, zegt schaduwminister Bart Krol van Wij maken Nederland. Ondanks dat we al ver zijn met dierenwelzijn, agrarisch natuurbeheer en duurzaamheid. Juist nu moeten agrarische podia, zoals deze prijs, zo veel mogelijk alternatieven laten zien.

Ook boeren zelf lijden onder de wereldwijde marktwerking. Er gaat veel geld om in de sector, maar dat belandt niet bij de producenten. Veel boeren werken jaar in jaar uit 24/7, onder minimum loon of erger. Er zijn genoeg boeren die om die reden de handdoek in de ring gooien. Zoals boerenechtpaar Bongen in 2016 vertelden aan het AD: “Tachtig uur per week werken voor een verlies van een halve ton per jaar.”
Nog steeds  stoppen dagelijks boeren met hun bedrijf, vaak met grote schulden in plaats van de boerderij als pensioen. Veel van hen kunnen niet op de boerderij blijven wonen, die soms al generaties in de familie is. Bedrijfsovername is voor de kinderen meestal onbetaalbaar. Grote oppervlakten bedrijfsgebouwen komen leeg te staan. Helaas wil het grootste deel van de Nederlandse consumenten nog steeds niet de echte prijs betalen.

Lage bedrijfskosten is een groot voordeel van kleinschalig groente telen. Dat maakt het ook toegankelijk voor starters. Wel vraagt het om een betrokken lokale gemeenschap van afnemers en mee werkers.
De Amelis’Hof functioneert in een zogenaamde pergolaconstructie. De vaste klanten kiezen bewust voor de biologisch dynamische kwaliteit. Ze betalen in april voor het hele jaar vooruit, zodat de tuinders in het voorjaar voldoende middelen hebben om zaai- en pootgoed te kopen. De abonnementen zorgen voor een deel gegarandeerd afnemers en inkomen. De Pergola is zo ingericht dat bij een misoogst de leden samen de klap opvangen.
De Hof van Twello functioneert als nieuwe meente. 40 particuliere medetuinders telen op de helft van hun leengrond voor de winkel, op de andere helft voor zichzelf. De opbrengst uit de winkel wordt gedeeld met de medetuinders. De winkel rendeert voldoende, dankzij de ligging bij de stad Deventer.

Kleinschalige landbouw is een serieus alternatief – zeker rond de stad. Voorbeelden als de Amelis’Hof en de Hof van Twello kunnen jonge ondernemers met een groen hart een toekomst bieden. Zij dragen bij aan een gezond, gezellig en rendabel landschap rondom de stad, waar de stedeling zich welkom voelt.
Zolang de agrarische sector de biologische – en stadslandbouw benadert als (te) alternatief, missen ze de kans om van elkaar te leren. Duurzame landbouw in Nederland vraagt om technische- én sociale innovatie.

29 maart 2018 organiseren we een rondleiding op de Amelis’Hof als alternatief voor de prijsuitreiking van de Agrarische Ondernemersprijs.

Uitnodiging rondleiding 29 maart 16.00 uur

Lees hier de uitnodiging voor de rondleiding en meld je aan onder dit artikel.


Eline van de Veen is zelfstandig professional voor sociale en ecologische vernieuwing in het landelijk gebied en auteur van het startershandboek: Ondernemend Buitenleven (2015)

Met dank aan de meelezers: Nicky Corts, de Blogacademie, Joris Jan Trimbos en Kirsten Dorrestijn.

, , , , , ,

6
Reageer op dit artikel

avatar
4 Comment threads
2 Thread replies
0 Followers
 
Most reacted comment
Hottest comment thread
4 Comment authors
Eline van de Veenwilma van tuylWilma WillemsKitty Kilian Recent comment authors

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

  Subscribe  
nieuwste oudste
Abonneren op
Kitty Kilian
Gast

Wat een mooi stuk! Helder Ja, van die mestindustrie moeten we juist af.

Wilma Willems
Gast

Heerlijk om te lezen dat er ondernemers zijn die anders durven te denken en te ondernemen. Wij hebben een prachtige pluktuin met 140 oogstgenoten die zelf hun groenten klein fruit kruiden en bloemen plukken. Heerlijk met de seizoenen leven en eten. Fantastisch.

wilma van tuyl
Gast

Goed stuk Eline, we moeten echt die kant op ja. Kleinschaliger produceren, minder belasten.